Zbog visokih poreza, taksi i drugih nameta, mnoge firme odlažu ulaganja i širenje
poslovanja. Prema istraživanju koje je za Centar za ekonomske i evropske studije
sprovela agencija DeFacto Consultancy, čak 86,6 odsto preduzeća smatra da su im
fiskalna i parafiskalna opterećenja negativno uticala na investicione planove, dok 60
odsto privrednika ocjenjuje da visoki nameti podstiču poslovanje u sivoj ekonomiji.
Rezultati su predstavljeni na radionici u Bijelom Polju, održanoj u okviru projekta
„Ekonomski razvoj opština sjevera: Kako do veće razvijenosti kroz reformu nameta?“.
Otvarajući radionicu, predsjednica Skupštine opštine Bijelo Polje Selma Omerović
poručila je da privrednici sa sjevera već godinama ukazuju na iste prioritete, među
kojima su manje administrativnih procedura, stabilan regulatorni okvir i bolju
komunikaciju sa institucijama„. Bijelo Polje ostaje posvećeno unapređenju poslovnog
ambijenta, otvorenom dijalogu i podršci svim inicijativama koje doprinose lokalnom
ekonomskom razvoju“, kazala je Omerović.
Učesnici radionice iz BIjelog Polja istakli su da je ova opština, prema izvještajima
međunarodnih organizacija, najkonkurentnija na sjeveru Crne Gore, ali su naglasili da
brojni izazovi koji opterećuju poslovanje nijesu u nadležnosti lokalne samouprave. Među
njima su visoka inflacija, rast troškova poslovanja, povećani izdaci za PDV, koji stvaraju
dodatni pritisak i na privredu i na građane.
Na izazove sa PDV-om ukazali sui privrednici koji su učestvovali na radionici, posebno
ističući negativne posljedice povećanja niže stope PDV-a na turističke usluge sa 7 na 15
odsto po konkurentnost turističkog sektora.
Predstavljajući rezultate istraživanja, Slaven Živković iz DeFacto Consultancy naveo je
da “65 odsto privrednika smatra da su visoki fiskalni i parafiskalni nameti tokom
posljednjih godinu dana ograničili mogućnost zapošljavanja novih radnika, dok 73,4
odsto ispitanika ocjenjuje da među najvećim lokalnim opterećenjima spadaju naknade
za komunalno opremanje zemljišta”. Pored visokih nameta, privrednici su tokom
radionice kao jedan od najvećih problema izdvojili nedostatak radne snage.
Koordinatorka projekta Nina Vujošević navela je da je analiza CEES-a u okviru projekta
pokazala da je politika lokalnih nameta u većim opštinama sjevera, poput Bijelog Polja i
Berana, uglavnom stabilna i predvidivija, dok manje opštine češće mijenjaju visinu i broj
lokalnih nameta kako bi povećale budžetske prihode.
„Međutim, povećanje naknada ne znači automatski i veće prihode. Imamo primjere
manjih opština koje su povećale određene naknade, ali nijesu ostvarile planirane
prihode, jer lokalna privreda nije mogla da podnese novo opterećenje“, istakla je
Vujošević.
Učesnici radionice zaključili su da je uvijek neophodno obezbijediti blagovremene
konsultacije sa privredom prije donošenja novih državnih i lokalnih propisa kojima se
mijenjaju fiskalni i parafiskalni nameti, te povećati efikasnost centralne i lokalne
administracije u pružanju usluga privredi.
Radionica je okupila predstavnike Opštine Bijelo Polje, državnih institucija, privrede i
nevladinog sektora, a organizovana je u okviru projekta „Ekonomski razvoj opština
sjevera: Kako do veće razvijenosti kroz reformu nameta?“, koji Centar za ekonomske i
evropske studije sprovodi uz podršku Ministarstva regionalno-investicionog razvoja i
saradnje sa nevladinim organizacijama.
