Visoke temperature koje imamo u julu nepogoduju vinarima i vinogradarima, kaže za naš portal agronom Bogoljub Kandić
Kakvi su vremenski uslovi u tekućoj godini i njihov uticaj na poljoprivrednu proizvodnju?
Poljoprivredna proizvodnja u tekućoj 2023 godini konstatntno je izložena nizu negativnih klimatskih faktora, bez obzira da li se radi o vinogradarskoj, voćarskoj ili ratarasko povrtarskoj proizvodnji. Najveći problemi su nastali prvenstveno u voćarsko – vinogradarskoj proizvodnji, gdje su na sjeveru Crne Gore u fenofazi cvjetanja pozni proljećni mrazevi prouzrokovali jako velike gubitke, a na pojedinim lokalitetima i potpun izostanak prinosa. Velika količina padavina na teritoriji čitave zemlje, tokom proljećnih mjeseci dovela je do stvaranja optimalnih uslova za razvoj različitih, kako gljivičnih tako i bakterijskih oboljenja, posebno na koštičavim voćnim vrstama, te je stoga prinos istih u značajnoj mjeri smanjen ili čak i u potpunosti izostao. Velika količina padavina prouzrkovala je pomjeranje rokova sjetve odnosno sadnje kod ratarsko – povrtarske proizvodnje, za koju se ipak može reći da nije toliko pogođena negativnim uticajem vremenskih prilika kao voćarsko – vinogradarska, te da se uz pravilnu i optimalnu njegu, mogu očekivati stabilni prinosi. Trenutno visoke temperature usled pojave tropskihtemperaturnih talasa, mogu dovesti do različitih fizioloških poremećaja kod biljaka, usled kog može doći do prijevremenog zrenja, odbacivanja plodova ili pojave određenih štetnih organizama, prvenstveno grinja, te stoga je veoma značajno posvetiti dodatne napore očuvanju zdravstvenog i fiziološkog stanja bilja shodno trenutnoj klimatskoj situaciji, poštujući načela dobre poljoprivredne prakse.
Kakvo je stanje u crnogorskim vinogradima?
Vinova loza je biljna vrsta koja je podložna napadu velikog broja patogena prvenstveno gljiva, gdje se kao najznačajnije bolesti ističu plamenjača i pepelnica. Ekonomski gubici koji nastaju u godinama sa visokim intenzitetom padavina mogu biti jako visoki, te su stoga vinogradari u ovoj godini bili posebno izloženi negativnom uticaju klimatskih činilaca usled dugog kišovitog perioda. Gubici prinosa su različiti u odnosu na same mikrolokalitete u kom se vinogradi nalaze, sortiment vinove loze ali i toga da li su agrotehničke mjere kao što je zalamanje zaperaka i uništavanje korova u vinogradu, sprovedene na vrijeme ili ne. Broj hemijskih tretmana u tekućoj godini je bio nešto veći nego li ranije. U pojedinim vinogradima gdje usled neadekvatnog odabira sredstava za zaštitu bilja, dugim razmacima između hemijskih tretmana, nepravilne smjene sredstava za zaštitu bilja različitog mehanizma djelovanja, kašnjenja u sprovođenju agrotehničkih i pomotehničkih mjera, gubici u prinosu su jako visoki. Međutim, vinogradari koji su imali bolju strategiju u zaštiti bilja, naravno uz značajno veće finansijske troškove proizvodnje u značajnoj mjeri su očuvali dobar dio projektovanog prinosa, o čijem kvalitetu se može govoriti tek nakon perioda zrenja.
Trenutne aktivnosti u vinogradarskoj proizvodnji?
Da bi se očuvao prinos neophodno je nastaviti sa hemijskim tretmanima protiv plamenjače i pepelnice vinove loze, sve do fenofaze šarka. Nakon fenofaze šarka, bobice odnosno grozdovi su otporni na infekciju patogenima prouzrokovačima bolesti. Voditi računa o redovnom sprovođenju tretmana protiv američkog cvrčka Scaphoideus titanus koji je prenosilac veoma opasne fitoplazme Candidatus Phytoplasma vitis (Flavescence dorée) poznatije pod nazivom Zlatna žutica vinove loze. Hemijske tretmane sprovoditi prema uputstvima Uprave za bezbjednost hrane veterinu i fitosanitarne poslove. Upotebom preporučenih insekticida shodno preporuci proizvođača uticaće se ujedno i na suzbijanje i ostalih štetnih insekatskih vrsta u vinogradu. U ovom periodu godine sve češča je pojava Eske na vinovoj lozi, osobito na osjetljivim sortama, te je potebno sve simptomatične čokote odmah ukloniti iz vinograda kako bi se time uticalo na smanjenje infekcionog potencijala. Dalje aktivnosti koje su poslednjih godina sve više neophodne jeste zaštita grozdova od ptica,upotrebom različitih vrsta mreža. Optimiziranje navodnjavanja u procesu zrenja grožđa je veoma značajno usled različite strukture tla na kojima se nalaze vinogradi u Crnoj Gori.
