U prvom kvartalu 2024. godine crnogorski budžet bilježi deficit od 5 miliona eura i pored povećanih prihoda, izvoz je smanjen 31,2%, smanjene su i investicije zbog slabijih ulaganja u nekretnine, turista je 19,1% manje, više je zaposlenih a rasle su i zarade. To su neki od podataka iz Mjesečnog makroekonomskog izvještaja za april mjesec Direktorata za makroekonomske i fiskalne analize i projekcije Ministarstva finansija.
Deficit u budžetu, prihodi viši
Kako se navodi u izvještaju, u prva tri mjeseca 2024, ostvaren je budžetski deficit u iznosu od 4,9 miliona eura ili 0,1% BDP-a.
Prihodi budžeta u prvom kvartalu 2024, kako su naveli iz Ministarstva, iznosili su 578,5 miliona eura ili 8,2% procijenjenog BDP-a. Kako su objasnili, u odnosu na plan, ostvareni prihodi veći su za 45,6 miliona eura ili 8,6%, dok su na godišnjem nivou veći za 36 miliona eura ili 6,6%.
“Izuzimajući jednokratne prihode, u odnosu na prvi kvartal 2023, prihodi su veći 99,8 miliona eura ili 21%”, kaže se u dokumentu.
Izdaci budžeta u periodu januar – mart 2024, iznosili su 583,4 miliona eura ili 8,3% procijenjenog BDP-a i u odnosu na planirane manji su za 72,1 milion eura (-11,8%).
“U odnosu na isti period 2023, izdaci su veći za 104,2 miliona eura (21,7%)”, navode iz Ministarstva finansija.
Rast izdataka kako objašnjavaju iz ministarstva, u najvećoj mjeri uslovljen je rastom izdvajanja za isplatu prava iz oblasti penzijskog i invalidskog osiguranja.
“Primarno, usljed povećanja minimalne penzije i rasta izdvajanja za bruto zarade (usvajanja granskih kolektivnih ugovora kojima su povećane zarade zaposlenih u javnom sektoru u 2023)”, naveli su.
Pao izvoz struje i aluminijuma, manje i investicija
U prvom kvartalu tekuće godine bilježi se i pad spoljnotgovinske razmjene i to 3,4% u odnosu na isti period 2023. godine. To je, kako se navodi u izvještaju, uzrokovano najprije padom izvoza električne energije i aluminijuma.
“Izvoz u vrijednosti od 150,8 miliona eura je smanjen za 31,2%, generisan padom izvoza električne energije (-79 %) i aluminijuma (-53,2%) u odnosu na prvi kvartal 2023. Pokrivenost uvoza izvozom roba iznosi 17,6% i manja je u odnosu na isti period 2023, kada je iznosila 26,5%. Uvoz roba u vrijednosti od 858,8 miliona eura bilježi rast, sporijom dinamikom (3,9%), uglavnom zbog manjeg uvoza proizvoda metalske industrije, uz dalji rast uvoza namijenjenog ličnoj potrošnji. U strukturi uvoza, najviše su zastupljene mašine i transportni uređaji 220,5 miliona eura (rast 11,2%) i prehrambeni proizvodi 158,6 miliona eura (rast 3,1%)”, navodi se u izvještaju.
Prema preliminarnim podacima, u periodu januar – mart 2024, neto priliv stranih direktnih investicija (SDI) iznosio je 117,6 miliona eura, što je za 1,1% manje u odnosu na 2023.
“Ukupan priliv SDI iznosio je 208,8 miliona eura (pad 0,8%), što je rezultat smanjenja ulaganja u nekretnine (-11%). lnvesticije u kompanije i banke i investicije u interkompanijski dug, povećane su za 40,5% i 6,2%. Ukupan odliv SDI u prvom kvartalu 2024, iznosio je 91,3 miliona eura (godišnji pad 0,3%). U ukupnom prilivu SDI najveće učešće su imale Srbija oko (40 miliona eura), Ruska Federacija (37,8 miliona eura) i Turska (20,7 miliona eura), što ukupno čini 47,1% ukupnog priliva”, navodi se u izvještaju.
