Uvođenje rodno odgovornog budžetiranja (RGB) u rad lokalnih samouprava može
donijeti značajne koristi: međunarodna istraživanja pokazuju da opštine koje primjenjuju
RGB ostvaruju i do 40% veću efikasnost u raspodjeli javnih sredstava i čak 20% veće
prihode po glavi stanovnika, zahvaljujući pravednijem i strateškom pristupu budžetskom
planiranju.
Upravo iz tog razloga, Centar za ekonomske i evropske studije – CEES, u okviru
projekta „Rodno odgovorno finansiranje otpornosti na klimatske promjene u opštinama
sjevera Crne Gore“, predložio je izmjene Pravilnika o izradi Strateškog plana razvoja
jedinica lokalne samouprave, s ciljem njegovog jasnijeg povezivanja sa programskim i
rodno odgovornim budžetiranjem.
Projekat CEES-a se sprovodi u saradnji sa NVO „Ženska akcija“, uz finansijsku podršku
Austrijske razvojne agencije (ADA), Gender Budget Watchdog Network (GBWN) i
Švedske agencije za međunarodni razvoj i saradnju (SIDA).
Kao jedan od ključnih rezultata, CEES je pripremio publikaciju „Uvođenje rodno
odgovornog budžetiranja u projekte jačanja otpornosti jedinica lokalne samouprave na
klimatske promjene u Crnoj Gori“. Publikacija sadrži konkretne korake za uvođenje
RGB-a, uključujući obaveznu prethodnu rodnu analizu na lokalnom nivou, kao i predlog
izmjena Priručnika o programskom budžetiranju za lokalne samouprave.
Uzimajući u obzir da su opštine na sjeveru posebno izložene posljedicama klimatskih
promjena i socioekonomskim izazovima, CEES je u prethodna tri mjeseca organizovao
edukativne radionice u kojima je učestvovalo više od 40 predstavnika i predstavnica
lokalne uprave, privrede, civilnog sektora, ministarstava i lokalnih parlamenata. Na
radionicama je ojačano razumijevanje kako rodno odgovorna raspodjela budžetskih
sredstava može doprinijeti očuvanju zaposlenosti i prihoda u djelatnostima koje su
posebno pogođene klimatskim promjenama – poput poljoprivrede, stočarstva, turizma i
prehrambene industrije – a koje zapošljavaju značajan broj žena.
Zahvaljujući konstruktivnom dijalogu sa resornim ministarstvima i jedinicama lokalne
samouprave, postoji osnovano očekivanje da će Vlada Crne Gore uskoro pristupiti i
izmjenama i dopunama Zakona o budžetu i fiskalnoj odgovornosti, čime bi se definisao
okvir za uvođenje i primjenu programskog i rodno odgovornog budžetiranja na lokalnom
nivou. Time bi se stvorili uslovi za punu primjenu unaprijeđenog Priručnika, ali i za
dugoročno unapređenje upravljanja javnim finansijama u korist svih građanki i građana.
