Žabljak traži rješenja koja će omogućiti razvoj, a istovremeno sačuvati prirodu po kojoj
je prepoznatljiv. Kako graditi, planirati i unapređivati prostor, a ne ugroziti Durmitor i
njegov biodiverzitet, jedno je od ključnih pitanja sa kojima se opština danas suočava.
Odgovor na taj izazov Opština Žabljak traži kroz projekat „BIOMIMICRY – Promovisanje
rješenja za dizajn staništa inspirisanih biomimikrijom u svrhu zaštite i obnove
biodiverziteta“, koji je ko-finansiran od strane Evropske unije, kroz program INTERREG
VI B IPA ADRION. Projekat uvodi inovativan pristup razvoju prostora, zasnovan na ideji
da priroda može biti uzor za održiva i dugoročna rješenja.
Biomimikrija, koja je u središtu ovog projekta, podrazumijeva proučavanje prirodnih
procesa i njihovu primjenu u ljudskim aktivnostima, posebno u planiranju prostora,
urbanizmu i arhitekturi. Priroda već nudi rješenja za mnoge savremene izazove – od
upravljanja vodama i prilagođavanja klimatskim promjenama, do očuvanja biodiverziteta
i skladnog uklapanja objekata u okruženje. Projekat BIOMIMICRY ta rješenja
prepoznaje, analizira i prilagođava savremenim potrebama zajednice.
Ukupna vrijednost projekta iznosi oko 1,6 miliona eura, a za aktivnosti koje će se
sprovoditi na teritoriji Opštine Žabljak opredijeljeno je 176.400 eura. Period realizacije je
planiran do novembra 2027. godine.
Dosadašnje prakse gradnje, koje su često podrazumijevale intenzivnu upotrebu
nepropusnih materijala i zanemarivanje prirodnih tokova, dovele su do narušavanja
ravnoteže između izgrađenog prostora i prirode. Kroz projekat BIOMIMICRY nastoji se
da se premosti jaz između klasične zelene infrastrukture i funkcionalnih rješenja kakva
postoje u prirodi, stvarajući održivije i otpornije prostore za život.
Tokom realizacije projekta, Opština Žabljak će se baviti istraživanjem i analizom
biodiverziteta i prirodnih staništa Durmitora, kao i proučavanjem mogućnosti njihove
primjene u arhitekturi i planiranju prostora. Na osnovu tih analiza biće razvijena
konkretna pilot rješenja, koja će se primjenjivati na postojećim javnim objektima i
prostoru, uz izradu smjernica i strategija za buduće urbanističko planiranje. Poseban
segment projekta biće posvećen edukaciji kroz radionice, seminare i onlajn obuke, s
ciljem da se znanja o biomimikriji dugoročno primjenjuju u praksi.
Projekat povezuje osam partnera iz Slovenije, Italije, Hrvatske, Bosne i Hercegovine,
Srbije i Crne Gore. Kao jedan od ključnih rezultata biće izrađen strateški okvir za zaštitu
i obnovu biodiverziteta jadransko-jonskog regiona kroz primjenu biomimikrije, uz razvoj
onlajn alata za primjenu ovih rješenja i osnove za sertifikat „inspirisan biomimikrijom“.
Realizacijom projekta BIOMIMICRY, Žabljak postavlja temelje za modernu, otpornu i
održivu opštinu, u kojoj se razvoj ostvaruje u skladu sa prirodom, uz očuvanje Durmitora
kao jednog od najvrijednijih prirodnih resursa Crne Gore i cijelog jadransko-jonskog
regiona.
