Usluge podrške za život u zajednici izuzetno su značajne za djecu, mlade, odrasle s invaliditetom i njihove porodice i država bi trebalo da omogući njihovu dugoročnu održivost, a izmjenama Pravilnika kojim su uređene, da se formalno i normativno prilagodi i obezbijedi pružanje usluge pomoć u kući za djecu i mlade sa smetnjama u razvoju i LSI.
To je saopšteno na okruglom stolu na temu izmjena i dopuna Pravilnika o bližim uslovima za pružanje i korišćenje, normativima i minimalnim standardima usluga podrške za život u zajednici, u dijelu normativa i standarda za pružanje usluge pomoć u kući i razvoj potencijala i osnaživanje korisnika, za uslugu pomoć u kući, koji je organizovala nevladina organizacija Prvo udruženje roditelja djece i omladine sa smetnjama u razvoju.
Izvršna direktorica NARDOS-a, Svetlana Dujović, podsjetila je da se izvještaju Evropske komisije za 2023. godinu navodi da nije bilo napretka u deinstitucionalizaciji i prelasku na usluge u zajednici i porodici, posebno u pogledu djece.
Pojasnila je da su usluge podrške za život u zajednici: dnevni boravak, pomoć u kući, stanovanje uz podršku, svratište, personalna asistencija, tumačenje i prevođenje na znakovni jezik i druge usluge podrške za život u zajednici.
„Trenutno u Crnoj Gori ima deset licenciranih pružalaca usluge pomoć u kući za djecu sa smetnjama u razvoju ili odrasla i stara lica sa invaliditetom. Svrha usluge pomoć u kući jeste podrška djeci i mladima sa smetnjama u razvoju i osobama sa invaliditetom i porodici koja se stara o njemu u zadovoljavanju svakodnevnih životnih potreba u sopstvenim domovima kako bi se unapredio i održao kvalitet života i spriječio smeštaj u instituciju“, navela je Dujović.
Prema njenim riječima, kvalitet svake usluge socijalne zaštite, uključujući i uslugu pomoć u kući, jeste da pružalac usluge obezbijedi korisniku podršku u onom segmentu za koji je identifikovano da mu je potrebna, u vrijeme kada mu je podrška neophodna, kao i u mjeri koja mu je potrebna, i da se pruža u najmanje restriktivnom okruženju.
„Ova usluga se obezbjeđuje: djetetu sa smetnjama i teškoćama u razvoju i odraslom i starom licu sa invaliditetom, a nedostaju mladi sa smetnjama u razvoju zbog čega bi to trebalo izmjeniti u Pravilniku“, rekla je Dujović.
Ukazala je da je značajno da pružalac usluge pomoć u kući, osim predviđenih aktivnosti, obezbijedi korisniku i pomoć u zadovoljavanju socijalnih, kulturno-zabavnih, sportskih i drugih potreba.
„Nakon toga bi trebalo raditi i na uvođenju i standardizaciji usluge lični pratilac. Trenutno je zakonom predviđeno da pružalac usluge pomoć u kući treba da ima jednog stručnog radnika za procjenu potreba korisnika i najmanje jednog saradnika na deset korisnika. Pravilnik bi trebalo izmjeniti u tom dijelu i da jedan saradnik bude na najviše dva korisnika“, kazala je Dujović.
Govoreći o usluzi dnevni boravak, Dujović je ukazala da je problem što nisu razdvojene usluge i standardi za djecu sa smetnjama u razvoju od standarda za mlade i za odrasla lica sa invaliditetom, ne samo u broju stručnih radnika i saradnika nego i za sve ostalo.
